Osoba starsza w rodzinie, czyli kilka słów o profilaktyce osamotnienia seniorów

Często jako Dział Profilaktyki OPiTU pomagamy Wam porozumieć się z dziećmi i zadbać o Wasze relacje z nimi. Ale ale…! Wy też jesteście czyimiś dziećmi, macie własne doświadczenia i do tego dziś chcemy nawiązać.

Seniorzy, osoby starsze, babcie, dziadkowie – relacje z nimi też mogą być źródłem przyjemności i wyzwań. Oni także posiadają swoje aspiracje oraz potrzeby, których realizacja nie zawsze jest taka prosta – zwłaszcza biorąc pod uwagę rozwój technologiczny świata. Część z nich korzysta ze zmieniającej się rzeczywistości i jej potencjałów, ale część może odczuwać, że nie jest to świat, który jest im znany czy… bliski. Z między innymi tego powodu mogą pojawić się poczucie alienacji, wyobcowania, osamotnienia czy dezorientacji. Często w dużej mierze polegają na swoich dorosłych dzieciach, które to mogą ułatwić interakcje ze światem, być pomostem do współczesności. Oczywiście nie chodzi też o to, by zabierać tym samym osobom starszym sprawczość, czy nie zachęcać do adekwatnej, zdrowej eksploracji możliwości. Tylko jak właściwie to robić?

Pedagogika, psychologia, socjologia mogą przyjść tutaj z pomocą. Istnieje wielu badaczy, naukowców i innych specjalistów, którzy idą nam z pomocą! To dzięki nim powstają takie publikacje jak:

• Behawioralnie o polityce aktywizacji seniorów (A. Jarząbek, M. Trojanowska, A. Wincewicz, Polski Instytut Ekonomiczny 2020)
• Wirtualna jesień życia – rozważania o roli gier cyfrowych w życiu osób starszych (D. Gałuszka, Wydawnictwa AGH 2023)
• Aktywizacja osób starszych na przykładzie wybranych programów społecznych ministerstwa rodziny i polityki społecznej (P. Gierek, Fides, Ratio et Patria. Studia Toruńskie 19/2023)
• Jakość życia osób starszych w Polsce (Główny Urząd Statystyczny, 2020)
• Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2024 r. (Minister ds. Polityki Senioralnej, 2025)

Poznanie rzeczywistości seniorów może pomóc osobom zaangażowanym – pracownikom wsparcia społecznego, terapeutom, wolontariuszom, urzędnikom, rodzinie – na lepsze wspieranie swoich bliskich w wieku starszym.

Wspierając rodziny, pracując z ludźmi, warto pamiętać o seniorach i wzmacniać ich poczucie sprawczości – oczywiście jednocześnie pamiętając o swoich potrzebach, ale ten temat zasługuje na osobny tekst.