Czy wiesz, że okazjonalne używanie narkotyków staje się coraz bardziej powszechne? Ale można coś z tym zrobić…

Dział Profilaktyki OPiTU cyklicznie realizuje program Fred Goes Net. Jest to program  interwencji profilaktycznej, która w trudnych sytuacjach jest pierwszym krokiem w kierunku zmiany podejścia młodzieży do używek. W związku z nieustającymi zgłoszeniami w tym roku odbyły się aż 3 grupy warsztatów.

Artykuł ten piszemy w związku z końcem roku szkolnego i początkiem przerwy wakacyjnej. Dla nastolatków jest to okres, kiedy dotychczasowe struktury dnia codziennego przestają funkcjonować. Skończyły się plany dnia, sprawdziany, zasady i regulaminy obowiązujące w szkołach. Zaczyna się natomiast czas ustalania własnych zasad, wartości oraz szukania sposobów ekspresji niezależności – jakkolwiek rozwojowo niezbędny dla rozwijania autonomii nastolatka, jest to też czas zagrożeń. Eksperymentowanie z substancjami może potencjalnie zamienić się w szkodliwe używanie.

Celem programu Fred Goes Net jest dostarczenie wiedzy odnośnie substancji psychoaktywnych jak i wzbudzenie refleksji u nastolatka eksperymentującego z używkami. W trakcie spotkań młodzież intensywnie zastanawia się  nad  swoimi wzorcami sięgania po substancje psychoaktywne oraz często poddaje w wątpliwość swoje wybory. Podejmują wtedy pierwsze świadome decyzje dotyczące swojej własnej, indywidualnej „polityki używkowej”. Refleksje te pojawiają się zarówno podczas spotkań jak i po powrocie do domu. Często są to deklaracje podjęte impulsywnie, w przypływie motywacji i sprawiają młodzieży trudność we wdrażaniu w codzienne życie.  Jednak ich pojawienie się jest niezbędne do wprowadzenia zmian.

Z naszych obserwacji wynika, że dopiero dojrzałość emocjonalna i psychiczna umożliwiają skuteczne działanie programu. I choć w założeniu Fred Goes Net skierowany jest do młodzieży od 13 r.ż. z praktyki widzimy, że zajęcia z grupą w tym wieku wykazują się niższą skutecznością. Uczestnicy ci bardziej skupieni są na kontaktach towarzyskich z osobami o podobnych zainteresowaniach i skłonnościach do zachowań ryzykownych tj. substancje psychoaktywne, niż na treści zajęć. Spotkania grup mogą się stać okazją do „znormalizowania” przez młodzież faktu sięgania po substancje oraz znalezienia nowej grupy utrwalającej lub wzmacniającej schematy sięgania po używki. Dlatego naszym zdaniem skuteczniejsze jest kierowanie tych zajęć do młodzieży starszej – osobiście uważamy za odpowiedni wiek 15 lat.

W kontekście zapobiegania uzależnieniom kluczową rolę pełni sam nastolatek – jego decyzyjność i autonomia są niezbędne. Nie oznacza to jednak, że rodzic nie ma wpływu na swojego nastolatka. Relacja zbudowana w oparciu o wzajemne zaufanie, uczciwości oraz jasnych zasadach umożliwia rodzicom kształtowanie postaw młodzieży wobec substancji.  Dopiero w warunkach takich możliwe jest tworzenie wspólnego, rodzinnego systemu wartości i zasad, chroniącego przed zachowaniami ryzykownymi.

Zadaniem dla rodzica jest także uważność na nastolatka. Niepokoić powinno, kiedy:

  • młody człowiek wycofuje się z pełnienia ról społecznych (pojawiają się kłopoty w szkole, wycofanie),
  • przestaje realizować zainteresowania,
  • zmienia się jego aktywność w ciągu dnia (np. więcej śpi, zarywa noce),
  • nie wraca do domu na noc,
  • pojawia się dziwny, nienaturalny zapach (środki psychoaktywne niosą specyficzny zapach).

Jeśli jako rodzic niepokoisz się o swoje dziecko z powodu jego eksperymentów z alkoholem lub narkotykami, zachęć go do udziału w tych zajęciach. Program jest bezpłatny. Informacje na temat aktualnie prowadzonych zajęć znajdują się na: https://www.facebook.com/dzialprofilaktyki

Tekst przygotowały wspólnie: Agata Szpuła, Marta Kamińska

Agata Szpuła

Specjalistka ds. profilaktyki uzależnień, psycholog z doświadczeniem w pracy z młodzieżą w kryzysach psychicznych. W jej zainteresowania wpisują się praca systemowa z rodziną oraz ekologia.

Możesz również polubić…