20 minut dla… zdrowego odżywiania, czyli JAK jeść.

Gdyńskie Centrum Zdrowia jako jednostka samorządowa działającą w obszarze Profilaktyka Promocja i Ochrona zdrowia zajmuje się szeroko pojętą ochroną zdrowia. Tydzień Profilaktyki Uzależnień to czas, w którym chcemy zwrócić uwagę na to jak i po co jemy, i jakie to ma znaczenie dla naszego życia i zdrowia. Warto zadać sobie pytania czy jedzenie, które wybieramy nam służy, czy jest ono dobre i pełnowartościowe dla naszego organizmu. Co kieruje naszymi wyborami? Może jesteśmy uzależnieni od produktów, których celem jest wyłącznie stymulowanie naszych hormonów szczęścia? Na ile świadomie korzystamy z niezdrowych półproduktów i jak dużo wagi przykładamy do naszego odżywiania? Uzależnienie to nie tylko typowe używki. Czasami możemy nawet nie zdawać sobie sprawy, że pewne przyzwyczajenia prowadzą do zachowań nałogowych, niekoniecznie związanych z nadużywaniem np. substancji odurzających. Serdecznie zachęcamy do przeczytania poniższego artykułu, który ma na celu zwiększenie świadomości w zakresie zdrowego i efektywnego odżywiania oraz wskazanie, gdzie można w tym zakresie szukać pomocy.

PO CO JEMY?

Głównym celem jedzenie, poza przyjemnością z uczestniczenia w wspólnych posiłkach czy ich przygotowywaniu, jest dostarczanie potrzebnych składników i odżywienie organizmu, który dzięki temu może odpowiednio funkcjonować. Należy pamiętać jednak, że pewien rodzaj jedzenia może mieć na nas korzystny wpływ – dodawać energii, a czasem nawet leczyć, ale źle dobrana dieta może zatruwać organizm i go niszczyć. Niezwykle ważnym jest, abyśmy świadomie wybierali odpowiednie składniki oraz półprodukty.

Eksperci z Instytutu Żywności i Żywienia (IŻŻ) opracowali normy, które pomagają dobrać produkty oraz odpowiednio je zbilansować (Normy Żywienia 2020. Poznaj nowe normy dla populacji Polski (dietetycy.org.pl)). Piramida Żywienia i Aktywności Fizycznej (Zasady prawidłowego żywienia – Piramidy Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej (izz.waw.pl) oraz Talerz zdrowego żywienia (Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej | Talerz zdrowego żywienia (pzh.gov.pl)) to narzędzia, które mogą pomóc w wyborze proporcji i rodzajów produktów, które spożywamy.

Świadome i zdrowe odżywianie nie wyklucza całkowicie zrezygnowania z małych, żywieniowych grzeszków, ale ich powtarzalność i nadmierna ilość mogą prowadzić do zaburzeń odżywiania. Czym one są?

ZABURZENIA ODŻYWIANIA

Zaburzenia odżywiania przybierają różne formy i mogą dawać skrajnie różne objawy. Zaczynając od jedzenioholizmu poprzez bulimię, aż do anoreksji. Niektórzy zmagają się z kompulsywnym objadaniem się, czując swego rodzaju wewnętrzny przymus, od którego powstrzymywanie się prowadzi do kumulowania się napięcia emocjonalnego. Zbytnie dbanie o kwestie żywieniowe i obsesyjna eliminacja szkodliwych elementów diety może prowadzić do ortoreksji. Osoby z takimi zaburzeniami powinny zostać skierowane przez dietetyka do psychoterapeuty.

Opisywane przykłady brzmią z pozoru drastycznie, ale do tego rodzaju zaburzeń często prowadzą małe, niezauważalne zachowania, które łatwo przeoczyć lub takie, z których w ogóle nie zdajemy sobie sprawy. Wyobraźmy sobie tort bezowy z pięknymi soczystymi malinami oraz przyjemność jaką mamy myśląc o jedzeniu takiego ciasta. A przecież pyszna sałatka z delikatnymi brokułami posypana świeżo wyciśniętymi pestkami granatu mogłaby nas równie pozytywnie stymulować. Dopamina, hormon szczęścia, ma niemały udział w procesie odżywiania i w tym jak jedzenie postrzegamy.

Bardzo ważnym elementem zdrowego odżywiania jest świadome jedzenie – skupienie się na tym co, jak i gdzie jemy oraz czym zajmujemy się w trakcie jedzenia. Uważność jest tu słowem klucz. Co w takim razie warto skonsultować ze specjalistą?

NIEKTÓRE NIEPOKOJĄCE SYMPTOMY

  1. Zjadamy więcej niż zakładaliśmy, jemy tzw. „pod korek”.
  2. Po zjedzonym posiłku towarzyszy poczucie winy.
  3. Traktujemy posiłek jako formę nagrody.
  4. Mimo problemów zdrowotnych nie zmieniamy nic w diecie (np. problem z otyłością, wysokim poziomem cukru).
  5. Wstydzimy się, że jemy (robimy to w ukryciu).

Jeśli kilka z tych symptomów pojawia się u nas, to warto udać się do specjalisty w celu uzyskania

profesjonalnej pomocy. Co wtedy należy zrobić?

CO JEŚLI JESTEŚMY UZALEŻNIENI?

Pierwsze kroki często kierujemy do dietetyka, którzy pomaga nam ocenić ilość i jakoś jedzenia, które spożywamy oraz dobrać dla nas spersonalizowany plan żywieniowy – niejako pomaga nam wrócić na właściwe „tory”. Jeśli po zebraniu bardzo obszernego wywiadu i wprowadzeniu korekty nawyków żywieniowych nadal nie zastępujemy niezdrowych nawyków takimi, które są dla nas przyjazne i nie umiemy budować dobrej relacji z ciałem i jedzeniem, to kolejną osobą która może nam pomóc jest terapeuta. Gdzie w Gdyni można szukać takiej pomocy?

TERAPIA W GDYNI

W naszym mieście można uzyskać pomoc w poniższych placówkach, a więcej informacji można znaleźć pod adresem https://gdyniawspiera.pl/ :

  1. Grupa wsparcia dla osób z zaburzeniami odżywiania – Anonimowi Jedzenioholicy

Spotkania samopomocowe, grupa wsparcia

Klub Abstynenta “Krokus” ul. Traugutta 9, Gdynia, tel. 58 711-80-63

  • Ośrodek Profilaktyki i Terapii Uzależnień – Diagnoza i leczenie uzależnienia

dla osób kompulsywnie objadających się

ul. Chrzanowskiego 3/5, Gdynia, tel. 58 620-88-88

Najważniejszym elementem całego procesu uzdrawiania jest umiejętność i chęć słuchania samego siebie oraz podjęcie świadomej próby wprowadzenia zmian we własne życie.

JAK ZWIĘKSZYĆ SWOJĄ ŚWIADOMOŚĆ ŻYWIENIOWĄ

 Żyjemy w czasach, w których wiedza i zasoby ludzkie są dostępne na wyciągnięcie ręki – trzeba tylko uświadomić sobie co jest dla nas ważne i jak pielęgnować zdrowe nawyki żywieniowe. Uczenie ich od dziecka i budowanie takiej świadomości będzie procentowało w dorosłym życiu, ale też docelowo w całym społeczeństwie. Nagradzanie dzieci czy dorosłych jedzeniem, okazywanie w ten sposób miłości, to bardzo powszechne błędy mające długofalowe, negatywne skutki w psychice. Starajmy się by nasze wybory służyły naszemu zdrowiu. Nasze zdrowie jest w naszych rękach,
a świadomość własnego ciała może uchronić przed poważną chorobą, która często jest sygnałem ostrzegawczym, wołaniem naszego organizmu o zmianę.

PRZEPISY

Przygotowaliśmy dla Państwa także przepisy, które można wypróbować w swoim domu. (przepisy można przejrzeć poniżej, lub klikając w link)

Tydzień-Profilaktyki-Uzależnień-2021-GCZ-Przepisy

Nie zwlekajmy – wszystko można zmienić, od dziś!

Piotr Prósinowski

Pedagog, Specjalista ds. Profilaktyki Ośrodka Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Gdyni. Autor wielu artykułów naukowych i popularnonaukowych dotyczących wychowania, kultury i edukacyjnej funkcji gier wideo. Współautor książki "Cyfrowa miłość. Romanse w grach wideo" dotyczącej portretowania w grach wideo budowania relacji romantycznych. W jego zainteresowaniach mieszą się także kultura popularna, literatura dziecięca / młodzieżowa oraz formy kreatywnego spędzania czasu przez młodzież.

Może Ci się również spodoba